Antykoncepcja hormonalna jest jedną z najskuteczniejszych metod zapobiegania ciąży. Jednak żeby była skuteczna i bezpieczna, musi zostać odpowiednio dobrana oraz stosowana w prawidłowy sposób. Na co zwrócić uwagę przed rozpoczęciem antykoncepcji hormonalnej i o czym warto pamiętać na co dzień?
Jak działa antykoncepcja hormonalna?
Antykoncepcja hormonalna zawiera syntetyczne odpowiedniki żeńskich hormonów płciowych – estrogenów i progestagenów. Ich głównym zadaniem jest zahamowanie owulacji, czyli uwolnienia gotowej do zapłodnienia komórki jajowej z jajnika, a także zagęszczenie śluzu w szyjce macicy, co utrudnia plemnikom podróż przez drogi rodne kobiety.
Mamy kilka dostępnych metod stosowania antykoncepcji hormonalnej. Występuje ona w postaci:
-
tabletek doustnych,
-
plastrów,
-
krążków dopochwowych,
-
implantów,
-
zastrzyków.
Poszczególne metody różnią się przede wszystkim sposobem i częstotliwością stosowania oraz zawartością hormonów. Nie istnieje jedno rozwiązanie odpowiednie dla wszystkich kobiet – wybór powinien uwzględniać stan zdrowia, styl życia i indywidualne preferencje[1].
Co warto wiedzieć przed rozpoczęciem antykoncepcji hormonalnej?
Antykoncepcja hormonalna jest ustalana wraz z ginekologiem, który pomaga dobrać metodę najlepiej dopasowaną do potrzeb pacjentki. Podczas wizyty warto poinformować o wszystkich chorobach przewlekłych, przyjmowanych lekach oraz planach dotyczących ciąży w przyszłości.
Szczególne znaczenie mają informacje dotyczące:
-
przebytych zakrzepów lub ich występowania w najbliższej rodzinie,
-
nadciśnienia tętniczego i chorób sercowo-naczyniowych,
-
chorób wątroby,
-
palenia papierosów, zwłaszcza po 35. roku życia,
-
występowania w rodzinie nowotworów (szczególnie piersi i narządów rodnych).
Warto wiedzieć, że organizm potrzebuje zwykle 1-3 miesiące, żeby przyzwyczaić się do hormonów. W tym czasie mogą wystąpić plamienia, zmiany nastroju czy tkliwość piersi.
O czym warto pamiętać podczas stosowania antykoncepcji hormonalnej?
Skuteczność antykoncepcji hormonalnej zależy przede wszystkim od jej regularnego stosowania zgodnie z zaleceniami. Pomijanie tabletek czy nieprawidłowe używanie plastrów lub krążków mogą zmniejszyć ochronę przed ciążą. W razie pominięcia dawki należy postępować zgodnie z ulotką konkretnego preparatu lub zaleceniami lekarza.
Warto również pamiętać, że wybrane leki mogą osłabiać działanie antykoncepcji hormonalnej. Dotyczy to m.in.:
-
niektórych antybiotyków,
-
ziela dziurawca (występuje np. w ziołowych środkach uspokajających bez recepty),
-
leków przeciwpadaczkowych,
-
dużych dawek witaminy C (powyżej 1000 mg dziennie).
W trakcie stosowania antykoncepcji warto regularnie zgłaszać się na wizyty kontrolne u ginekologa oraz wykonywać zalecane badania profilaktyczne, w tym USG piersi i cytologię. Pamiętajmy też, że hormony nie chronią przed chorobami przenoszonymi drogą płciową – jedyną metodą zmniejszającą ryzyko zakażenia pozostaje prezerwatywa[2].
Świadome korzystanie z antykoncepcji hormonalnej polega nie tylko na wyborze odpowiedniej metody, ale również na przestrzeganiu zasad jej stosowania i regularnych konsultacjach z lekarzem. Dzięki temu możemy korzystać z jej wysokiej skuteczności w bezpieczny i kontrolowany sposób.
[1] Tuszyński P. K. (red.), Problemy intymne kobiet. Infekcje, leki bez recepty i antykoncepcja, Wydawnictwo Farmaceutyczne, Kraków 2020.
[2] Dębski R., Jakimiuk A., Kotarski J., Paszkowski T., Pawelczyk L., Poręba R., Skrzypulec-Plinta V., Spaczyński M., Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące przyczyn braku skuteczności antykoncepcji hormonalnej, Ginekologia Polska 2011, 4, 82: 313-317.
Artykuł sponsorowany
