Nasze codzienne nawyki mogą zarówno wspierać, jak i zaburzać prawidłowe funkcjonowanie układu oddechowego. Tymczasem kondycja błony śluzowej nosa i zatok w dużej mierze wpływa na komfort oddychania. Jak możemy ją poprawić na co dzień i w czasie infekcji?
Codzienne nawyki, które mogą ułatwić oddychanie i zadbać o drożność nosa
Na kondycję błon śluzowych nieustannie wpływa środowisko, w którym przebywamy. Dlatego warto zadbać o odpowiednie warunki w pomieszczeniach:
- wilgotność na poziomie 40-60%,
- temperaturę ok. 19-22°C.
Zbyt suche i przegrzane powietrze może powodować przesuszenie śluzówki, uczucie drapania w gardle oraz nasilenie problemów z drożnością nosa.
Duże znaczenie na również nawodnienie organizmu. Picie ok. 2-3 litrów płynów dziennie pomaga utrzymać prawidłową konsystencję wydzieliny w drogach oddechowych i ułatwia jej usuwanie. W codziennej profilaktyce warto pamiętać także o:
- regularnej aktywności fizycznej – poprawia wydolność układu oddechowego,
- unikaniu dymu tytoniowego i zanieczyszczonego powietrza – mogą podrażniać śluzówkę,
- diecie bogatej w antyoksydanty, witaminę C, witaminę D oraz cynk – wspierają odporność i kondycję śluzówki,
- regularnym myciu rąk – aby ograniczyć przenoszenie drobnoustrojów w okolice nosa i ust[1].
Domowe sposoby na poprawę komfortu oddychania
Jednym ze sposobów ułatwiających oczyszczanie nosa i zatok jest irygacja, czyli płukanie zatok roztworami soli. Zabieg pozwala mechanicznie usuwać zalegającą wydzielinę, alergeny oraz drobnoustroje znajdujące się na powierzchni błony śluzowej.
W swojej rutynie warto uwzględnić również nebulizacje. Profilaktycznie stosuje się tzw. sól fizjologiczną, czyli 0,9% roztwór chlorku sodu, który wspiera łagodzenie podrażnień, oczyszczenie i nawilżenie dróg oddechowych.
Z kolei przy dyskomforcie wywołanym przez zapalenie zatok ulgę mogą przynieść ciepłe okłady na okolice czoła i policzków, które poprawiają miejscowe ukrwienie. Jeśli zatkane drogi oddechowe zaburzają sen, warto unieść nieco głowę, np. dokładając dodatkową poduszkę. W ten sposób ułatwimy odpływ wydzieliny z nosa i zatok.
Jak szybko odblokować zatkane zatoki?
Jedną z przyczyn pogorszenia komfortu oddychania jest zapalenie zatok, któremu często towarzyszy obrzęk błony śluzowej i gęsta, zalegającą wydzielina. Czynniki te powodują blokadę dróg oddechowych, więc leczenie infekcji skupia się na ich eliminacji. W tym celu możemy zastosować m.in. ziołowy lek na zatoki na bazie olejków eterycznych – eukaliptusowego, mirtowego, pomarańczowego i cytrynowego. Działają one wielokierunkowo:
- zwiększają produkcję wodnistej wydzieliny, która rozrzedza gęsty śluz w zatokach,
- pobudzają aktywność rzęsek nabłonka oddechowego, które odpowiadają za transport śluzu na zewnątrz i jego usuwanie,
- wykazują właściwości odkażające i przeciwzapalne, wspierając naturalne mechanizmy obronne organizmu.
Ponadto doraźnie możemy zastosować aerozole obkurczające naczynia krwionośne w błonie śluzowej nosa, zawierające np. ksylometazolinę. Przyczyniają się do chwilowej redukcji obrzęku, jednak przy okazji można wysuszają delikatny nabłonek dróg oddechowych. Dlatego nie powinny być używane dłużej niż 5-7 dni[2].
Komfort oddychania zależy zarówno od codziennych nawyków, jak i właściwego postępowania w czasie infekcji. Jeśli jednak uczucie zatkanego nosa lub dolegliwości ze strony zatok utrzymują się przez dłuższy czas, nasilają się lub towarzyszy im wysoka gorączka, warto skonsultować się z lekarzem, aby ustalić przyczynę objawów i wdrożyć odpowiednie leczenie.
[1] Gładka, A., & Zatoński, T. (2016). Wpływ zanieczyszczenia powietrza na choroby układu oddechowego. Kosmos, 65(4): 573-582.
[2] Rapiejko P., Talik P., Jurkiewicz D., Nowe możliwości leczenia ostrego zapalenia zatok przynosowych zgodnie z EPOS 2020, Otolaryngologia Polska 2021, 76(1): 29-39.
Artykuł sponsorowany